سیستم پایه رفتار ایمن چیست؟
بسیاری از سازمانها و شرکتها در سراسر جهان مجهز به سیستمهای مدیریت ایمنی مطابق با استانداردهای بینالمللی هستند و عملکرد آنها نیز بر اساس الزامات ایمنی بینالمللی تنظیم شده است؛ اما با این حال، همچنان حوادث منجر به جراحات را تجربه میکنند.
اظهاراتی از این دست، بهطور مکرر از صنایع مختلف شنیده میشود:
- ما تمامی الزامات را برآورده کردهایم، اما همچنان حوادث منجر به جراحات داریم.
- برای ما قابل درک نیست که چرا با وجود تمام تلاشهای انجامشده، همچنان شاهد بروز حوادث هستیم.
- چرا نمیتوانیم به روندی بدون حادثه و خسارت دست پیدا کنیم؟
نتایج تحقیقات انجامشده توسط روانپزشکان و رفتارشناسان نشان داده است که پاسخ این پرسشها در یک عامل کلیدی نهفته است: عدم تبعیت افراد از دستورالعملها و قوانین موجود و انجام رفتارهای ریسکی.
این مسئله نشان میدهد که علت اصلی بروز بسیاری از حوادث، رفتارهای فردی افراد است و نه نقص در الزامات یا ضعف در سیستمهای ایمنی. بهطور کلی، نوع درک افراد از خطرات و وقایع پیرامونی، آنها را به انجام رفتارهای ریسکپذیر سوق میدهد.
مطالعات رفتاری نیز اثبات کردهاند که افراد، بسته به سطح درک و آگاهیشان از الزامات ایمنی، آمادگی انجام رفتارهای غیرایمن را دارند. این یافتهها بر اهمیت نظارت بر رفتارهای فردی در محیطهای کاری تأکید دارند.
قاتل خاموش
مبنای اصلی فرآیند تغییر رفتار، بر حذف رفتارهای بیملاحظه و ریسکپذیر در سطوح مختلف سازمانی استوار است. چرا که اینگونه رفتارها تأثیر مستقیمی بر سطح تحقق الزامات ایمنی در عملکرد افراد دارند. رفتارهای بدون ملاحظه میتوانند زمینهساز بروز رفتارهای ریسکپذیر شوند؛ رفتارهایی که خود از عوامل اصلی وقوع بسیاری از جراحات، حوادث و خسارات در محیطهای کاری بهشمار میروند.
نظارت بر رفتار- مبنای سیستم پایه رفتار ایمن
مبنای سیستم پایه رفتار ایمن، مبتنی بر نظارت بر رفتار میباشد. ارگانها بهمنظور تغییر الگوی رفتارهای بدون ملاحظه به رفتارهای صحیح، میبایست:
- آنها را شناسایی کنند
- ثبت کنند
- اصلاح کنند
- بر تأثیرگذاری تغییرات نظارت نمایند
این اقدامات موجب میشود تا:
- روند اجرای رفتارهای صحیح استمرار یابد
- نمودار مقایسهای رفتاری در سازمان تشکیل گردد
- رفتارهای نیازمند تغییر، شناسایی و بازبینی شوند
- حس مدیریت اجرای رفتار صحیح در پرسنل نهادینه گردد
- پیشگیریهای لازم انجام و خطوط قرمز رفتاری تعیین شوند
